Herbata

 

Historia Herbaty

     Według chińskiej legendy, odkrycie herbaty jako napoju o dobroczynnych właściwościach zdrowotnych przypisuje się chińskiemu cesarzowi Szen Nung, człowiekowi uczonemu, z zamiłowania zielarzowi, który ze względów higienicznych pijał wyłącznie przegotowaną wodę. Otóż pewnego dnia 2737 roku p.n.e., kiedy Szen Nung odpoczywał pod drzewem dzikiej herbaty, lekki powiew wiatru poruszył gałęziami i kilka listków spadło do dzbana z gotowaną wodą. Napar po który w rezultacie sięgnął cesarz oczarował go, wydał mu się wspaniale ożywczy i pokrzepiający. Drzewo nazwał cha i podarował je ludziom. Tyle legenda.

     Pierwsza pisemna wzmianka na temat camelia siensis pojawiła sie dopiero w III w p.n.e. kiedy to słynny chiński lekarz zalecił ją jako lek i środek wzmacniający koncentrację i bystrość. Przez kilka kolejnych wieków napój herbaciany był traktowany jako lek sporządzany ze świeżych liści zerwanych z dziko rosnących krzewów herbacianych. Dopiero w III w n.e. w odpowiedzi na stale rosnący popyt na liście tej rośliny, rolnicy chińscy zaczęli sadzić krzewy herbaciane i z czasem rozwineło sie suszenie liści i przetwórstwo.

     W VIII wieku pojawiła się Święta księga herbaty, w której zamieszczono nie tylko opis krzewu herbacianego, ale i narzędzi do zbioru i selekcji liści, przyborów do ceremonii przyrządzania i picia herbaty, spis plantacji i wielbicieli tego napoju. W Japonii natomiast nasiona herbaty pojawiły się ok. 803 roku n.e., kiedy to zostały przywiezione przez mnicha Dengyo Daishi. Cesarz Saga tak zachwycił się ,że zarządził uprawę herbaty w pięciu prowincjach wokół stolicy. Jednak na dobre w Japonii herbata pojawiła się ok. XII wieku, kiedy po okresie napiętych stosunków między Japonią a Chinami i okresie niełaski w jakim się znalazła herbata, gdyż uważano ją za chiński wynalazek, nasiona tej rośliny wróciły na dwór cesarski. Kultura picia herbaty rozwijała się w obu krajach jednocześnie, ale to w Japonii przetrwały obrzędy związane z jej piciem.

Rodzaje herbaty

Na Stary Kontynent liście herbaty trafiły za sprawą Holendrów, którzy przywieźli je na swoich statkach na początku XVII wieku i rozprowadzali je dalej do Włoch, Francji, Niemiec i Portugalii. Do Anglii herbata trafiła w połowie XVII za sprawą Thomasa Garraway’a, kupca i właściciela sklepu w Londynie, ale dopiero, gdy król Karol II ożenił się z portugalską księżniczką Katarzyną Braganzą, która była miłośniczką herbaty, napój ten rozpowszechnił się na dworze królewskim. W ówczesnym czasie jednak ze względu na wysoka cenę herbata była napojem ludzi z wyższych sfer. We Francji i Niemczech w tym czasie herbata szybko znalazła również uznanie wyższych sfer jednakże ze względu na brak dostaw tego napoju szybko przegrała z tradycyjną mocni prażona kawą.

Na początku XVII czarna herbata trafiła do Rosji jako dar cesarza Chin dla cara Aleksandra. Wówczas zaczęto prowadzić handel wymienny między tymi państwami. Z Rosji wieziono do Chin futra by w drodze powrotnej zabrać skrzynie z drogocenna herbatą. Ponieważ transport ten trwał 16 - 18 miesięcy, herbata była bardzo droga i stąd była napojem arystokracji.

W Polsce herbata pojawiła się w II połowie XVII wieku. Pierwsze znane wzmianki na jej temat pojawiają się w liście króla Jana II Kazimierza do żony Ludwiki Marii.  W początkowym okresieherabta była uznawana jedynie za ziele lecznicze, natomiast zwyczaj picia herbaty rozpowszechnił się dopiero w drugiej połowie XVIII wieku, na co niewątliwie miały wpływ dobre stosunki handlowe pomiędzy Polską i Anglią. Ze względu na wysoką cenę herbatę pito jedynie na dworze królewskim, dworach magnackich i w domach bogatej szlachty i mieszczan. Zwyczaj ten został upowszechniony dopiero w XIX wieku za sprawą żołnierzy rosyjskich, którzy spopularyzowali herbatę parząc ją w samowarach i pijąc po każdym posiłku.

Wybierz kategorię